Nowe badania podważają teorię o początkach nierówności w Europie
7 sierpnia 2025, 10:52Globalne nierówności, poziom dystrybucji dóbr i akumulacji kapitału, są częstym przedmiotem dyskusji. Wiele dziedzin nauki zajmuje się badaniem historii powstawania hierarchii i nierówności w ludzkich społecznościach. Szeroko obecnie akceptowana teoria mówi, że pojawienie się rolnictwa i związanego z tym osiadłego trybu życia było zapowiedzią nieuniknionych nierówności. A do ich powstania w szczególności przyczyniło się wynalezienie radła, które umożliwiało akumulację kapitału i przekazywanie go kolejnym pokoleniom.
Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
Na ćwiczenia nigdy nie jest za późno
18 lipca 2006, 11:21Ćwiczenia dobrze wpływają na serce, podczas gdy leniwy tryb życia może być głównym czynnikiem ryzyka dla chorób sercowych. To wiadomo od dawna, przeprowadzono jednak niewiele badań dotyczących wpływu aktywności fizycznej na zdrowie w różnym wieku. Obecnie niewielkie studium wykazało, że nawet osoby, które zaczęły się gimnastykować dopiero po czterdziestce, osiągają znaczące efekty prozdrowotne.
Szkodliwe antybiotyki w wodzie
17 maja 2008, 09:40Pracujący dla FDA (Agencja ds. Żywności i Leków) oraz EPA (Agencja Ochrony Środowiska) postanowili przyjrzeć się dokładnie skutkom rosnącego lawinowo stosowania środków antybakteryjnych zawartych w kosmetykach i środkach czyszczących. Głównym obiektem ich badań było określenie wpływu tego typu substancji zarówno na organizm człowieka, jak i na środowisko naturalne.
Szósty smak
9 marca 2010, 10:46Naukowcy z Australii i Nowej Zelandii odkryli, że ludzie potrafią wyczuwać szósty smak – tłusty. Stwierdzili również, że osoby z dużą wrażliwością na tłuszcze jedzą ich mniej i rzadziej mają nadwagę.
Wirtualny szczur pomoże medycynie
19 sierpnia 2011, 10:49Amerykańskie Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH) zainwestowały 13 milionów dolarów w Virtual Rat Project. Jego celem jest stworzenie w ciągu najbliższych 5 lat wirtualnego modelu szczura laboratoryjnego, na którym będzie można prowadzić badania medyczne.
Zanieczyszczone powietrze zabija 200 000 Amerykanów
30 sierpnia 2013, 05:31Badacze z MIT-u obliczyli, że zanieczyszczenia powietrza zabijają rocznie około 200 000 mieszkańców USA. Uczeni z Laboratory for Aviation and the Environment wzięli pod uwagę zanieczyszenia z kominów fabrycznych, rur wydechowych, ruchu morskiego i kolejowego oraz z indywidualnego ogrzewania prywatnych i firmowych budynków.
Układ odpornościowy zwalczył czerniaka
14 kwietnia 2015, 12:28Zmuszenie układu odpornościowego do skutecznej walki z nowotworami jest bardzo trudne, ale może się to zmienić dzięki pracom naukowców z należącego do MIT-u Koch Institute for Integrative Cancer Research.
Polacy odkryli naczynia krwionośne sprzed ćwierć miliarda lat
22 marca 2016, 07:30Zespół polskich naukowców odkrył, zbadał i opisał skamieniałe naczynia krwionośne z zachowanymi chemicznymi śladami białek w kościach gadów triasowych, mających prawie ćwierć miliarda lat. To otwarcie nowych drzwi w nauce - mówią autorzy odkrycia.
Planowanie przyszłości czyni szczęśliwym
24 lipca 2017, 11:49Największą satysfakcję z życia mają te osoby, które potrafią planować i koncentrować się na odległych i pozytywnych konsekwencjach własnych działań – wynika z badań psychologów Uniwersytetu Warszawskiego opublikowanych przez Journal of Happiness Studies.
